Có những lúc nhìn lại tuổi thơ, tôi thấy thương cho đứa trẻ ngày ấy. Thương cho chính mình.
Là một đứa trẻ, lại là một bé gái, đáng lẽ tôi được lớn lên trong sự chăm sóc, yêu thương và bảo vệ của cha mẹ. Nhưng thay vì được làm một đứa trẻ, tôi lại phải học cách trở thành “người lớn” từ khi còn rất nhỏ.
Tôi bị kéo vào cuộc hôn nhân không hạnh phúc của hai người lớn.
Bố mẹ cãi vã, chửi mắng, thậm chí đánh đập nhau. Còn tôi, một đứa trẻ vừa thương bố, vừa thương mẹ, cứ thế bị giằng co ở giữa.
Tôi thương bố, nhưng cũng giận bố vì những gì bố đối xử với mẹ.
Tôi không biết phải làm gì ngoài việc bảo vệ mẹ.
Từ khi còn 6 tuổi, tôi đã hình thành một khả năng quan sát rất nhanh nhạy. Tôi luôn để ý sắc mặt, giọng nói, thái độ của bố để đoán xem chuyện gì có thể xảy ra tiếp theo. Mỗi khi cảm nhận được bố sắp đánh mẹ, tôi chạy đến đẩy bố ra, đứng giữa hai người và tìm cách ngăn lại.
Tôi đã trở thành người hòa giải.
Trở thành người bảo vệ.
Trở thành đứa trẻ luôn phải cảnh giác để giữ cho mẹ được an toàn.
Và tôi đã làm công việc ấy suốt hơn 20 năm.
Kể cả khi lớn lên, lấy chồng và không còn sống cùng bố mẹ, tôi vẫn không thực sự bước ra khỏi vai trò ấy. Tôi vẫn lo lắng không biết ở nhà mẹ có xảy ra chuyện gì không. Vẫn sợ rằng nếu hôm nay tôi không có mặt, bố sẽ lại làm tổn thương mẹ.
Cho đến một ngày, tôi chợt nhận ra:
Mẹ là người lớn mà.
Mẹ không phải là một đứa trẻ cần tôi bảo vệ.
Người cần được bảo vệ ngày ấy mới là tôi.
Tôi đã từng nghĩ mình đang cứu mẹ.
Nhưng nhìn sâu hơn, tôi nhận ra mình đã vô thức gánh lấy một phần trách nhiệm vốn thuộc về người lớn: trách nhiệm đối với cuộc hôn nhân của họ và trách nhiệm bảo vệ mẹ khỏi những tổn thương trong chính cuộc hôn nhân ấy.
Nếu sau này tôi có một cô con gái, tôi không muốn con mình phải đứng giữa bố mẹ để ngăn một cuộc cãi vã. Tôi sẽ ôm con chạy ra khỏi nơi nguy hiểm. Tôi sẽ bảo vệ con, chứ không để con phải trở thành người bảo vệ tôi.
Nhận ra điều ấy khiến tôi đau.
Bởi tôi hiểu rằng, suốt những năm tháng ấy, tôi không chỉ trở thành “người lớn” vì những gì bố đã làm, mà còn vì trong lòng tôi luôn có một mong muốn rất lớn: mình phải cứu mẹ.
Có lẽ khi còn nhỏ, đó chỉ đơn giản là tình thương của một đứa con dành cho mẹ.
Nhưng khi đã trưởng thành, việc tiếp tục sống trong vai trò ấy lại trở thành một lựa chọn của chính tôi.
Vì vậy, tôi không còn muốn trách ai nữa.
Tôi chỉ muốn hiểu điều gì đã xảy ra với mình.
Đã có những lúc tôi tự hỏi:
Tại sao chuyện này kéo dài đến vậy?
Tại sao bố mẹ vẫn tiếp tục làm tổn thương nhau, để rồi tôi phải lo lắng, phải đứng giữa, phải tìm cách giải quyết?
Tại sao tôi không được sống một cuộc đời bình yên như một người con bình thường?
Tôi từng nghĩ rằng, nếu mình bảo vệ được mẹ thì mọi chuyện sẽ tốt hơn.
Nhưng rồi tôi nhận ra một điều đau lòng: tôi không thể giải quyết cuộc hôn nhân của bố mẹ bằng cách đứng ở giữa họ.
Bởi khi tôi bảo vệ người này, người kia lại cảm thấy bị chống lại.
Khi người kia cảm thấy không được bảo vệ, họ lại tiếp tục làm tổn thương người còn lại.
Và tôi lại bước vào.
Một vòng lặp cứ thế tiếp diễn.
Có những lúc tôi còn tự hỏi: Liệu có khi nào mẹ cũng vô thức dựa vào tôi để chống lại bố — người đã không làm mẹ hạnh phúc?
Tôi không biết câu trả lời là gì.
Và có lẽ tôi cũng không cần phải biết.
Bởi đó là câu chuyện của hai người lớn.
Còn tôi, suốt nhiều năm, đã sống trong một mâu thuẫn rất sâu: vừa thương bố, vừa giận bố.
Nhưng điều khiến tôi giận bố nhiều nhất lại không phải những gì bố từng làm với tôi.
Mà là những gì bố đã làm với mẹ.
Tôi nhận ra mình có thể tha thứ cho những tổn thương bố từng gây ra cho chính mình, nhưng lại rất khó tha thứ cho những tổn thương bố gây ra cho mẹ.
Bây giờ tôi mới hiểu vì sao.
Bởi trong suốt hơn 20 năm, tôi đã vô thức gắn cho mình một vai trò:
Tôi là người bảo vệ mẹ.
Tôi là người phải cứu mẹ.
Vai trò ấy đã đi cùng tôi quá lâu.
Nó không chỉ nằm trong suy nghĩ, mà dường như đã trở thành một phần trong cách tôi cảm nhận thế giới. Chỉ cần biết bố mẹ có chuyện, tôi lập tức căng thẳng. Chỉ cần nghĩ mẹ có thể bị tổn thương, tôi lại muốn bước vào.
Vì thế, dù tôi đã buông được phần nào những tổn thương của mình với bố, tôi vẫn chưa thật sự bình yên trước những gì bố làm ở hiện tại.
Tôi vẫn còn một điều phải học: Buông vai trò người bảo vệ mẹ.
Buông không có nghĩa là tôi không thương mẹ nữa.
Cũng không có nghĩa là tôi mặc kệ khi mẹ bị tổn thương.
Mà là tôi bắt đầu hiểu rằng:
Mẹ có cuộc đời của mẹ.
Bố có trách nhiệm với những lựa chọn của bố.
Và tôi có cuộc đời của tôi.
Tôi có thể thương mẹ.
Tôi có thể lắng nghe mẹ.
Tôi có thể giúp mẹ khi mẹ cần.
Nhưng tôi không thể sống thay cuộc hôn nhân của mẹ. Tôi không thể lựa chọn thay mẹ. Và tôi cũng không thể chịu trách nhiệm cho việc mẹ sẽ ở lại hay rời đi, tha thứ hay không tha thứ, tiếp tục hay kết thúc cuộc hôn nhân của mình.
Đó là phần đời mà mẹ cần tự lựa chọn.
Và tôi cũng cần được tự do sống phần đời của mình.
Ngày trước, tôi bảo vệ mẹ bằng cách đứng giữa bố mẹ.
Bây giờ, tôi muốn bảo vệ mẹ theo một cách khác: tôn trọng quyền lựa chọn của mẹ.
Và tôi bảo vệ chính mình bằng cách: bước ra khỏi cuộc chiến của bố mẹ.
Tôi vẫn thương mẹ.
Có lẽ tôi sẽ luôn thương mẹ.
Nhưng từ hôm nay, tôi muốn học cách thương mẹ mà không cần phải gánh lấy cuộc đời của mẹ.
Bởi tôi cũng là một người con cần được sống.
Và đứa trẻ 6 tuổi ngày ấy, sau hơn 20 năm đứng giữa hai người lớn, cuối cùng cũng xứng đáng được bước ra khỏi cuộc chiến ấy.
Để trở về làm một đứa con.
Để trở về làm chính mình.
Và để được bình yên.
Một số bài viết khác:
Leave a Reply